Een kangoeroewoning is een gebouw met twee zelfstandige woonruimten onder één dak, verbonden door een afsluitbare interne deur. Of u een vergunning nodig heeft, hangt af van de vraag of de indeling blijvend is en van de regels van uw gemeente.
In deze gids
Wat is een kangoeroewoning?
Een kangoeroewoning is een gebouw met twee zelfstandige woonruimten onder één dak, verbonden door een afsluitbare interne deur. Volgens het Informatiepunt Leefomgeving (IPLO) combineert deze woonvorm wonen met behoud van privacy en nabijheid. Ze is vooral geschikt voor mantelzorg, maar ook voor jonge gezinnen en voor samenwonen met ouderen.
Het verwante begrip is de meergeneratiewoning. Dat is een gebouw voor meerdere generaties, waarbij ouders, kinderen en grootouders onder één dak wonen.
Kangoeroewoning of mantelzorgwoning?
Het belangrijkste verschil is de duur. Een kangoeroewoning heeft volgens het IPLO een blijvend karakter voor twee huishoudens. Huisvesting in verband met mantelzorg moet daarentegen een tijdelijke situatie zijn.
| Kenmerk | Mantelzorgwoning | Kangoeroewoning |
|---|---|---|
| Duur van het gebruik | Tijdelijk | Blijvend |
| Aantal huishoudens | Na het beëindigen van de mantelzorg woont er weer één huishouden in de woning | Twee huishoudens |
De Omgevingswet kent het begrip mantelzorgwoning niet; de regels spreken van huisvesting in verband met mantelzorg. Houdt de mantelzorg op, dan mag de mantelzorgwoning volgens de Rijksoverheid niet langer als woning worden gebruikt. Afbreken hoeft niet.
Verschil met een woning splitsen
Bij een kangoeroewoning blijft het één eigendom. Pas bij splitsing in appartementsrechten ontstaan twee registergoederen.
Een eigenaar is bevoegd zijn recht op een gebouw met de bijbehorende grond te splitsen in appartementsrechten (artikel 5:106 lid 1 BW). Splitsen gebeurt met een notariële akte die wordt ingeschreven in de openbare registers; bij de akte hoort een tekening met de grenzen van de gedeelten (artikel 5:109 lid 1 en 2 BW).
Een appartementsrecht is een zelfstandig registergoed. Het kan apart worden overgedragen, verkocht en bezwaard, bijvoorbeeld met een hypotheek (artikel 5:117 lid 1 BW).
Wanneer heeft u een vergunning nodig?
Een blijvende kangoeroewoning is volgens het IPLO vergunningplichtig voor de omgevingsplanactiviteit bouwwerken en voor de technische bouwactiviteit. Voor de overige situaties gelden de volgende regels.
- Tijdelijke huisvesting in verband met mantelzorg: een bestaand bouwwerk, zoals een woning, mag worden gebruikt (artikel 22.36, onderdeel c van het omgevingsplan). Onder de voorwaarden is daarvoor geen omgevingsvergunning voor een omgevingsplanactiviteit nodig.
- Mantelzorgwoning: die is onder voorwaarden zonder vergunning te realiseren. Die voorwaarden staan in het omgevingsplan en in het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl).
- Monument of beschermd gezicht: volgens de Rijksoverheid is voor de bouw van een mantelzorgwoning wel een omgevingsvergunning nodig als u in een beschermd stads- of dorpsgezicht woont of als uw huis een monument is.
- Woningvorming: in gebieden en voor woonruimten die de gemeente in de huisvestingsverordening heeft aangewezen, is het zonder vergunning van burgemeester en wethouders verboden een woonruimte tot twee of meer zelfstandige woonruimten te verbouwen (artikel 21 lid 1 onder e Huisvestingswet 2014). Gemeenten noemen dit woningvorming.
Gemeenten kunnen op termijn zelf een regeling over mantelzorgwoningen in hun omgevingsplan opnemen, dus de regels kunnen per gemeente verschillen. Het omgevingsplan van uw gemeente beslist.
Wat gebeurt er met het adres?
De gemeente beslist of het tweede deel een eigen verblijfsobject met eigen huisnummer wordt. Een verblijfsobject is volgens de Wet basisregistratie adressen en gebouwen de kleinste eenheid van gebruik binnen een pand die een eigen afsluitbare toegang heeft vanaf de openbare weg, een erf of een gedeelde verkeersruimte. Het kan onderwerp zijn van goederenrechtelijke rechtshandelingen en is functioneel zelfstandig (artikel 1).
De gemeente kent de nummeraanduiding, het huisnummer, toe aan verblijfsobjecten en stelt vast wat een verblijfsobject is (artikel 6).
Belasting: WOZ, eigen woning en box 3
Volgens de Wet waardering onroerende zaken (artikel 16) telt als één onroerende zaak een gebouwd eigendom, maar ook een gedeelte daarvan dat blijkens zijn indeling is bestemd om als afzonderlijk geheel te worden gebruikt. Een zelfstandig tweede woondeel kan dus een eigen WOZ-object zijn; de gemeente bakent dat af.
Over de inkomstenbelasting publiceerde de Belastingdienst kennisgroepstandpunt KG:051:2023:16. Dat gaat over een vrijstaande mantelzorgwoning die ouders in de tuin van hun kind hadden geplaatst. Die woning was voor de eigenaar en de ouders geen eigen woning, en de waarde van de juridische eigendom is voor de eigenaar een bezitting in box 3. Het standpunt gaat over die situatie; uw eigen situatie moet apart worden beoordeeld.
Hypotheek voor een kangoeroewoning
De officiële bronnen voor deze pagina geven geen regels over de hypotheek bij een kangoeroewoning. De geldverstrekker beslist daarover.
Wel geldt dat een appartementsrecht apart kan worden bezwaard, bijvoorbeeld met een hypotheek (artikel 5:117 lid 1 BW). Een deel van een ongesplitste woning kan niet apart worden bezwaard.
Kangoeroewoning te koop: waar let u op?
Staat er een kangoeroewoning te koop, dan koopt u één eigendom met twee woondelen. De delen zijn pas apart te verkopen of te bezwaren na een splitsing in appartementsrechten (artikel 5:117 lid 1 BW).
Ga bij de gemeente na of het tweede deel een eigen verblijfsobject met een eigen huisnummer is; de gemeente stelt dat vast (Wet basisregistratie adressen en gebouwen, artikel 6). Een blijvende kangoeroewoning is volgens het IPLO vergunningplichtig. Of die vergunning er is, kunt u bij de verkoper of de gemeente navragen.
Wanneer is splitsen de betere route?
Splitsen past als beide delen blijvend zelfstandig moeten zijn en apart verkocht, verhuurd of gefinancierd moeten kunnen worden. In gebouwen die de gemeente in de huisvestingsverordening heeft aangewezen, is splitsen in appartementsrechten met woonruimte verboden zonder vergunning van burgemeester en wethouders (artikel 22 lid 1 Huisvestingswet 2014). Dat is de splitsingsvergunning.
Een kangoeroewoning past als de woning één familiehuis met één eigenaar blijft waarin twee huishoudens samenwonen.
Wilt u weten wat het omgevingsplan en de huisvestingsverordening op uw adres toelaten? De quickscan toetst uw adres aan de regels van uw gemeente, met bron en artikelnummer, vanaf € 9,95. Een slagingskans berekenen wij niet. Het hele traject van splitsen leest u in Woning splitsen: de complete gids; wie zelf in een deel blijft wonen, leest verder bij eigen woning splitsen.
